Ξυπνάμε και πολλές φορές πριν ακόμη σηκωθούμε από το κρεβάτι έχουμε ήδη κοιτάξει το κινητό μας. Μηνύματα, email, υποχρεώσεις, δουλειά, μετακινήσεις, σπίτι, παιδιά, λογαριασμοί και μια λίστα πραγμάτων που φαίνεται να μην τελειώνει ποτέ.
Και όταν τελικά έρθει η ώρα να ξεκουραστούμε, το σώμα μπορεί να έχει σταματήσει, αλλά το μυαλό συνεχίζει.
«Τι έχω αύριο;»
«Μήπως ξέχασα κάτι;»
«Πρέπει να απαντήσω σε εκείνο το μήνυμα.»
Η ψυχική κόπωση δεν εμφανίζεται απαραίτητα από τη μία ημέρα στην άλλη. Συχνά συσσωρεύεται αθόρυβα.
Δεν είναι μόνο η σωματική κούραση
Μπορεί να έχουμε κοιμηθεί και παρ’ όλα αυτά να αισθανόμαστε εξαντλημένοι.
Η ψυχική κόπωση μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικούς τρόπους: δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, μειωμένη διάθεση, αίσθηση ότι ακόμη και μικρές υποχρεώσεις απαιτούν υπερβολική προσπάθεια ή δυσκολία να απολαύσουμε πράγματα που συνήθως μας ευχαριστούν.
Μερικές φορές εμφανίζεται και ως μια συνεχής ανάγκη να «μη μας μιλήσει κανείς για λίγο».
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρότερο πρόβλημα. Μπορεί όμως να αποτελεί ένα μήνυμα ότι οι απαιτήσεις έχουν ξεπεράσει για αρκετό διάστημα τις δυνατότητες αποφόρτισής μας.
Η παγίδα της συνεχούς παραγωγικότητας
Έχουμε συνηθίσει να αξιολογούμε την ημέρα μας με βάση το πόσα προλάβαμε.
Τελείωσα τη δουλειά; Έκανα τις δουλειές του σπιτιού; Απάντησα στα μηνύματα; Πήγα γυμναστήριο; Έκανα όλα όσα είχα προγραμματίσει;
Κάπως έτσι, ακόμη και η ξεκούραση μπορεί να μετατραπεί σε μία ακόμη υποχρέωση.
Όμως ο άνθρωπος δεν μπορεί να βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση απόδοσης.
Χρειάζεται χρόνο κατά τον οποίο δεν παράγει, δεν οργανώνει και δεν ανταποκρίνεται σε απαιτήσεις.
Τα μικρά διαλείμματα έχουν σημασία
Η φροντίδα του εαυτού μας δεν χρειάζεται πάντα να σημαίνει διακοπές ή μια ολόκληρη ημέρα χωρίς υποχρεώσεις.
Μπορεί να είναι δέκα λεπτά περπάτημα.
Ένας καφές χωρίς παράλληλα να απαντάμε σε email.
Μια μικρή διαδρομή χωρίς το κινητό στο χέρι.
Ένα ξεκάθαρο «όχι» σε μια υποχρέωση που δεν είναι απαραίτητη.
Μια συνάντηση με έναν άνθρωπο με τον οποίο αισθανόμαστε άνετα.
Τα μικρά διαλείμματα δεν λύνουν όλα τα προβλήματα της καθημερινότητας. Δημιουργούν όμως μικρές ευκαιρίες αποφόρτισης μέσα σε αυτήν.
Να ακούμε λίγο νωρίτερα τον εαυτό μας
Συχνά περιμένουμε μέχρι να εξαντληθούμε για να αναγνωρίσουμε ότι χρειαζόμαστε ξεκούραση.
Ίσως μπορούμε να δοκιμάσουμε το αντίθετο: να παρατηρούμε τα πρώτα σημάδια.
Πότε γινόμαστε περισσότερο ευερέθιστοι; Πότε δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε; Πότε αρχίζουμε να αισθανόμαστε ότι όλα είναι «πάρα πολλά»;
Η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση μιας δυσκολίας όταν αυτή έχει ήδη γίνει μεγάλη. Αφορά και την καθημερινή πρόληψη.
Και ίσως μία από τις σημαντικότερες ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας μέσα σε μια απαιτητική εβδομάδα είναι πολύ απλή:
«Πότε ήταν η τελευταία φορά που ξεκουράστηκα πραγματικά;»
